การจัดการพลังงาน คืออะไร ?

การจัดการพลังงาน คือ การทำให้มั่นใจว่าได้มีการจัดการทรัพยากรพลังงานอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อบรรลุเป้าหมายขององค์กร นิยมใช้คำว่า “ การอนุรักษ์พลังงานแบบมีส่วนร่วม”การอนุรักษ์พลังงาน คือ การใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ

คำว่าส่วนร่วม หมายถึงอะไร คือการบูรณาการความคิด การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจการแสดงออกและความภูมิใจในผลของงานของผู้เกี่ยวข้องในสถานประกอบการ เพื่อให้บังเกิดผลบรรลุเป้าหมายขององค์กร

การได้รับการสนับสนุนมาตรการประหยัดพลังงาน

ผู้ใช้พลังงานโดยทั่วไปจะให้การสนับสนุนกับมาตรการประหยัดพลังงานเมื่อ

  • ได้รับการสนับสนุน ส่งเสริมอย่างเหมาะสม
  • รู้สึกว่าตัวเองมีความสำคัญต่อมาตรการนั้น ๆ
  • มีโอกาสแสดงและใช้ศักยภาพของตนเองอย่างเต็มที่
  • ได้รับการชมเชยยกย่อง
  • รู้สึกภูมิใจในผลงาน ความสามารถ ความสำเร็จ
  • มีความรู้สึกสนุกสนานไม่น่าเบื่อ
  • ได้รับข้อมูลที่ควรรู้และผลจากการนำมาตรการที่เสนอ ไปใช้

 หัวใจหลักของกลยุทธ์ด้านพลังงาน คือ    “ผู้เกี่ยวข้องตกลงร่วมมือในการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ”          

ผู้มีส่วนร่วม บทบาทและหน้าที่ ผลสำเร็จ
ผู้บริหารกิจการ ให้การสนับสนุน
ประกาศนโยบายและเป้าหมาย
จัดตั้งทีมงาน  กลุ่มทำงาน
ติดตามผล
ให้แรงจูงใจ
ลดค่าใช้จ่ายพลังงาน
ภาคภูมิใจในผลงาน
เป็นตัวอย่างที่ดีสำหรับหน่วยงานอื่นๆ
พนักงาน ให้เห็นความสำคัญของการอนุรักษ์พลังงาน
ให้ความร่วมมือทำกิจกรรมโดยเต็มใจ
ประชุมรับฟังความคิดเห็นและมีส่วนร่วมในทีม
ใฝ่หาความรู้และเทคนิคการประหยัดพลังงาน
ค้นหามาตรการและลงมือปฏิบัติ
สามารถดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน
ผู้เชี่ยวชาญหรือที่ปรึกษา ให้คำปรึกษา การบริหารจัดการ ทีมงาน
และการประชาสัมพันธ์
แนะนำ/อบรมให้ความรู้เทคนิคด้านอนุรักษ์พลังงาน
ร่วมค้นหามาตรการแนะนำวิเคราะห์
การประเมินผล
 

ปัจจัยสำคัญในการบริหารงานด้านการอนุรักษ์พลังงาน

ทัศนคติของผู้บริหาร

  • องค์กรจะต้องมีปรัชญาหรือนโยบายที่เน้นเรื่องอนุรักษ์พลังงาน
  • องค์กรจะต้องมีปรัชญาหรืออุดมการณ์ที่เน้นเรื่องความต้องการของคน
  • ผู้บริหารระดับสูงต้องให้การสนับสนุนและแสดงออกอย่างเป็นรูปธรรม
  • ต้องเน้นการฝึกอบรม
  • ผู้บริหารระดับสูงจะต้องเป็นผู้นำในการปฏิวัติแนวความคิดเก่า
  • สถานการณ์พลังงาน การขาดแคลน การลดค่าใช้จ่าย
  • มาตรการทางกฎหมาย

เหตุผลของการทำกิจกรรมอนุรักษ์พลังงาน

         1.  นโยบายบริษัท

        2.  ต้องการลดการใช้พลังงาน ลดค่าใช้จ่ายในการผลิต

        3.  ต้องการอุปกรณ์และระบบมีความทันสมัยและอัตโนมัติ

        4.  ต้องการสิ่งแวดล้อมในการทำงานที่ดีขึ้น

        5.  ต้องการลดการสูญเสียพลังงาน

        6.  เพิ่มความปลอดภัยในการทำงาน (อันตรายจากสัมผัสผิววัสดุที่ร้อน)

        7.  ลดมลพิษสู่บรรยากาศ

        8.  ควบคุมปริมาณมลพิษตามกฎหมายกำหนด

ขั้นตอนที่1 การกำหนดนโยบายจัดการพลังงานและโครงสร้าง

การกำหนดนโยบาย

  •  เพื่อให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน
  • ให้พนักงาน ทราบถึงความมุ่งมั่นของบริษัท
  • ผู้บริหารระดับสูงเป็นผู้กำหนดนโยบาย
  • ผู้บริหารระดับกลางและล่าง สามารถนำนโยบายไปปฏิบัติให้เกิดผลสำเร็จ

โครงสร้างการจัดการพลังงาน

  • คณะทำงานอยู่ระหว่าง 3 – 10 คน
  • ประกอบด้วยบุคลากรที่มีความรู้ด้านต่าง ๆ จากทุกหน่วยงานในองค์กร
  • หัวหน้าคณะทำงาน ฯ อย่างน้อยต้องเป็นผู้บริหารระดับสูงหรือกลาง ที่สามารถนำการประชุมและมีความรู้ ด้านพลังงาน
  • คณะทำงานมีความรู้เกี่ยวกับกิจกรรมและเครื่องจักรที่ใช้พลังงานในองค์กร เช่น  หัวหน้าฝ่าย หัวหน้าแผนก วิศวกร ช่างเทคนิค
  • เจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหาร/ธุรการ เพื่อช่วยคณะทำงานด้านเอกสารและประชาสัมพันธ์

ขั้นตอนที่2 การรณรงค์ประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ให้ความรู้

เป้าหมายหลักของการรณรงค์ประชาสัมพันธ์ เผยแพร่ให้ความรู้เพื่อกระตุ้นจิตสำนึกอนุรักษ์พลังงาน

เรื่องประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ความรู้

  • การลดความสูญเสียทั้งด้านพลังงานและผลผลิต
  • การเลือกใช้เทคโนโลยีที่ดี
  • วิธีการใช้อุปกรณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพสูง
  • การบำรุงรักษาเครื่องจักรและอุปกรณ์ที่ดี
  • การลดใช้พลังงานที่ไม่จำเป็น
  • การประกาศชมเชยหรือให้รางวัลพนักงานที่มีผลงานเพื่อเป็นตัวอย่างแก่พนักงานทั่วไป
  • สื่อที่ใช้คือ โปสเตอร์  สติ๊กเกอร์  ป้ายประกาศ

ขั้นตอนที่3 การประเมินสถานะและศักยภาพด้านเทคนิค

ก่อนนำระบบการจัดการพลังงานมาประยุกต์ใช้ ควรประเมินสถานะด้านการจัดการพลังงานและศักยภาพด้านเทคนิค ให้ทราบว่ามีจุดอ่อน – จุดแข็งในเรื่องใด  การปรับปรุงพลังงานในประเด็นใดที่ต้องให้ความสำคัญเป็นลำดับต้น ๆโดยการประเมินในรูปแบบ”Energy Management Matrix”

การประเมินศักยภาพด้านเทคนิค

เพื่อหาประสิทธิภาพการทำงานของอุปกรณ์ใช้พลังงาน มีการใช้พลังงานสูงหรือต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานและเป็น Base line ก่อนการปรับปรุง

  • รวบรวมเอกสารข้อมูลทางเทคนิคของอุปกรณ์ใช้พลังงาน
  • ตรวจวัดสภาพการใช้งานและประสิทธิภาพของอุปกรณ์ใช้พลังงาน
  • จัดทำข้อเสนอแนะการปรับปรุง
  • จัดทำรายงานผลการตรวจวัดและเทียบเคียงกับเกณฑ์มาตรฐาน
  • จัดทำข้อเสนอแนะการปรับปรุง
  • กำหนดเป้าหมายและมาตรการประหยัดพลังงาน  โดยพิจารณาจากผลตอบแทนทางการเงินที่ยอมรับได้

ขั้นตอนที่4 การจัดทำแผนปฏิบัติการ

วัตถุประสงค์เพื่อให้มาตรฐานระบบการจัดการพลังงาน ก่อให้เกิดการอนุรักษ์พลังงานอย่างยั่งยืน

      แผนจะต้องสนับสนุนการอนุรักษ์พลังงานดังนี้

  • แผนรองรับมาตรการประหยัดพลังงานที่คัดเลือกแล้ว
  • แผนประชาสัมพันธ์เพื่อสร้างจิตสำนักของพนักงานในองค์กร
  • แผนฝึกอบรมเพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้อง

โครงสร้างแผนปฏิบัติการอนุรักษ์พลังงาน

แผนปฏิบัติการที่จัดทำขึ้น จะต้องประกอบไปด้วย

  • ชื่อแผน (ชื่อมาตรการประหยัดพลังงาน)
  • วัตถุประสงค์ของมาตรการ
  • ตัวชี้วัดความสำเร็จของมาตรการ
  • ผู้รับผิดชอบ
  • งบประมาณที่คาดว่าจะใช้
  • ระยะเวลาดำเนินการ

ประเภทหรือระดับของแผนปฏิบัติการ

แบ่งออกเป็น 3 ระดับ

1.  แผนระยะสั้น

โครงการที่ไม่ต้องลงทุนหรือลงทุนน้อย

  • ได้ผลเร็ว
  • ไม่มีผลกระทบต่อการทำงาน
  • ใช้บุคลากรภายในและจำนวนน้อย
  • มีความรู้ด้านเทคนิคอยู่แล้ว

2.  แผนระยะกลาง

  • โครงการนี้ไม่ช้าเกินไป
  • ได้ผลไม่ช้าเกินไป
  • อาจมีผลกระทบต่อการทำงานบ้าง
  • ใช้บุคลากรจำนวนพอควร
  • ต้องศึกษาความรู้ทางเทคนิคเพิ่มเติม

3.  แผนระยะยาว

  • โครงการใช้เงินลงทุนสูง
  • ได้ผลระยะนาน
  • มีผลต่อการทำงานมาก
  • ต้องการบุคลากรภายนอก
  • ต้องศึกษาความรู้ด้านเทคนิคมากขึ้น      

ขั้นตอนที่5 การดำเนินการตามแผนปฏิบัติการ

  • ผ่านการอนุมัติจากผู้บริหารระดับสูงขององค์กร
  • ผู้รับผิดชอบนำแผนไปดำเนินการ
  • มีการติดตามความก้าวหน้าของแผนเปรียบเทียบผลดำเนินการกับแผน
  • จัดทำแผนภูมิควบคุมการดำเนินงาน

ขั้นตอนที่6 การทบทวนผลการดำเนินงาน

เพื่อติดตามตรวจสอบการดำเนินงานตามแผน เปรียบเทียบผลที่เกิดขึ้นจริงกับที่ประเมินไว้และให้รู้ถึงปัญหาอุปสรรคที่เกิดขึ้น นำเสนอคณะทำงานด้านการจัดการพลังงาน เพื่อนำมาปรับปรุงแก้ไขในครั้งต่อไป

  • การประเมินความเป็นไปได้ทางเทคนิค ด้านประสิทธิภาพและสมรรถนะ  ความเชื่อถือได้ ความปลอดภัยและการบำรุงรักษาง่าย
  • การประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์

 

ขอขอบคุณข้อมูลดีๆจาก

คุณ  บุญรินทร์ วงษ์ศิริ

คุณ  อานุภาพ คุปตะบุตร

การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย

About us

Vision & MissionSample Image

S Power Team ผู้นำในการให้คำปรึกษา, ออกแบบระบบการใช้พลังงาน, บริการจัดการ และจัดหาอุปกรณ์ด้านการอนุรักษ์พลังงาน โดยให้บริการอย่างครบวงจร

บริษัท เอส พาวเวอร์ ทีม จำกัด 1471/20 ซ.พัฒนาการ 31/1 ถนนพัฒนาการ สวนหลวง สวนหลวง กรุงเทพมหานคร 10250 ประเทศไทย Tel:02-3128792-3 Fax:02-3128794